Druk artikel   E-pos storie aan 'n vriend

Die Huis het nie juis tyd gehad om aandag te gee aan die publiek se wantroue in die parlement nie.

Só sê me. Baleka Mbete, speaker van die nasionale vergadering en nasionale ANC-voorsitter, in ’n vraag-en-antwoord-sessie aan die Helen Suzman-stigting.

Die bekentenis volg vier maande nádat die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing bevind het die publiek se vertroue in Suid-Afrikaanse instansies het nou kommerwekkend lae vlakke bereik.

Parlementariërs is te besig, verduidelik die belangrikste vrou in die regerende party. Suid-Afrikaners verstaan ook nie die rol van die parlement nie (lees: ons is te dom). En natuurlik moet mens ook in ag neem hóé die parlement in die media uitgebeeld word.

Die ANC se blameer-die-media-retoriek is ou nuus.

Wat wel verfrissend arrogant is, is Mbete se siening dat die publiek se vertroue in ons parlement nie ’n saak van erns of kommer is nie.

Die RGN sê in sy Maart-verslag minder as die helfte (46%) van die bevolking vertrou die parlement. Dit is 20% minder as in 2004.

Mbete mag min gepla wees, maar verseker sê dit iets as nie eens een uit elke twee Suid-Afrikaners die wetgewende gesag vertrou nie.

Die vertrouenskwessie het die afgelope kwartaal sterk na vore getree in die openbare verhore oor die wetsontwerp op onteiening. Me. Thandi Tobias-Pokolo, ANC-LP en voorsitter van die parlementêre portefeuljekomitee oor openbare werke, het verlede maand aan Rapport gesê wit en swart mense vertrou nie die regering nie. Dít is hoekom die onteieningswetsontwerp so omstrede is en emosionele reaksie ontlok, was haar woorde.

Wag maar, die vet gaan behoorlik in die vuur wees wanneer wetgewing wat die Skerpioene se ontbinding moet deursien, in die parlement dien. Dán sal ons sien hoeveel vertroue daar is in die mense wat ons landswette maak.

Mbete kan gerus ag slaan op die feit dat ’n skamele 34% van Suid-Afrikaners hul plaaslike regering vertrou. En dit is nie net wit mense wat sinies is nie. Tot 65% van swart mense wantrou hul plaaslike regeringsleiers - dít verteenwoordig ’n toename van 25% onder swart mense sedert 2004 tot 2007.

Plaaslike regering hou direk verband met dienslewering. Dié syfers sê al meer ANC-ondersteuners op voetsoolvlak is ontnugter.

Boonop vertrou net die helfte van die bevolking die howe en net vier uit elke 10 mense die polisie. Die wantroue spruit waarskynlik uit die persepsie dat misdaad al erger word en die feit dat mense toenemend onveilig voel in hul huise en op straat.

Gebeure die afgelope vyf jaar vervreem stemgeregtigdes al meer. Dit spruit onder meer uit politieke skandale (onthou minister Manto Tshabalala-Msimang se lewer-ekskepades); selfverryking onder politici (dink aan die wapenskandaal, Travelgate en nou weer die Pillay-kommissie se bevinding dat bykans R200 miljoen uit die koffers van die Oos-Kaapse regering verdwyn het) en onbevoegdheid (die Eskom-fiasko).

’n Tikkie verantwoordbaarheid en deursigtigheid, ’n afgedankte minister en ’n korrupte politikus agter tralies, is ’n goeie begin om die vertrouensverhouding met die publiek te herstel.

Vertroue máák saak, me. Mbete. Sonder dít kan geen staat hom daarop roem hy is legitiem of geldig nie.