Lizel Steenkamp
Parlementêre Beriggewer    

Druk artikel   E-pos storie aan 'n vriend

So vra ek verlede week vir minister Naledi Pandor wat sy dink van die bespiegelings dat ’n wegbreek-faksie van die ANC ’n nuwe party wil stig.

“Die ANC het al veel erger oorkom. Soos apartheid.”

Dít was haar antwoord in Tuynhuys, minute voordat mnr. Kgalema Motlanthe ingehuldig is as Suid-Afrika se nuwe president.

Die gerugte van ’n nuwe party loop dik. Nie ’n enkele ANC-hooggeplaaste het tot dusver ontken dat daar iets onder die oppervlak woel nie. Mnr. Gwede Mantashe, sekretaris-generaal van die ANC, is in die kol met sy stelling die afgelope naweek “waar daar ’n rokie is...”.

Senior-leiers soos mnr. Jeff Radebe en me. Jesse Duarte lag dit af. Ander soos me. Susan Shabangu, adj.min. van veiligheid en sekuriteit wat in die ANC se nasionale uitvoerende komitee (NUK) en werkkomitee dien, bejeën dit met groter erns.

Die NUK se besluit om oudpres. Thabo Mbeki te herroep, is maar net die kersie op die koek ná maande waarin verdeeldheid binne die regerende party stelselmatig verdiep het.

Daar is ’n groot gros ANC-lede wat nie hou van wat hulle sien nie. Ministers bedank nie vir g’n rede of grief uit die kabinet én die parlement nie. Dit is ’n sterk standpunt om in te neem, in ag genome net die finansiële voordele wat dié groep verbeur deur hul ampte voortydig te ontruim.

Praat jy met ANC-ondersteuners op voetsoolvlak, kry jy die gevoel hulle herken nie meer die regerende party as dié een waaraan mnre. Walter Sisulu en Oliver Tambo behoort het nie.

’n Bejaarde vrou het verlede week in Langa in die Wes-Kaap vir my gesê sy skaam haar vir dít waarin die ANC ná Polokwane ontaard het.

’n Jong aktivis beweer mnr. Jacob Zuma en sy kaders het die ANC “gekaap”. Vir háár is daar nie plek in die “nuwe ANC” nie, sê sy.

Ja, bogenoemde is net twee menings. Maar dit verteenwoordig ’n beduidende groep mense wat uitgestoot voel. Dit spruit onder meer uit patetiese dienslewering, ’n verwydering tussen die ANC-leiers en sy voetsoolvlak-ondersteuners, en onvervulde beloftes.

Of die ongelukkiges wel vir ’n wegbreek-party sou stem as só ’n party teen 2009 die lig sien, is ’n ander vraag.

’n Navorser van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge meen ’n nuwe party staan ’n sterk kans om minstens twee provinsies - die Wes- en Oos-Kaap - van die ANC af te rokkel.

Mnr. Mapeete Mohale skryf in die Cape Times die ANC het in 2004 se algemene verkiesing 10,9 miljoen kiesers getrek; die DA 1,9 miljoen en ander opposisiepartye tesame 2,8 miljoen stemme.

“Sou die wegbreek-party 2 miljoen stemme van die ANC afrokkel en nog 1 miljoen ANC-ondersteuners besluit om nie te stem nie, laat dit die ANC eindelik met 8 miljoen stemme teenoor die 3,9 miljoen stemme van ’n gematigde nuwe ANC en die DA. Voeg hierby die 2,8 miljoen stemme vir ander opposisiepartye en dit laat die ANC met 8 miljoen stemme teenoor die 5,7 miljoen van al die opposisiepartye tesame.”

Is dit vergesog? Dalk. Maar Luthuli-huis moet liefs nie té gerus slaap nie.