Druk artikel   E-pos storie aan 'n vriend

’n Mens se verbystering oor die verwarring wat in regerings- en ANC-kringe heers, groei net by die dag. Hoe het dit gekom dat ’n party wat so sterk staan en een waarin dissipline en eenheid altyd veronderstel was om rigtinggewend te wees tot sulke vlakke van disorganisasie kon sink?

Gedurende die Mandela-bewindstyd moes ons dikwels bewerings aanhoor oor ’n gebrek aan koördinasie tussen die verskillende staatsdepartemente, vlakke van regering, die kabinet en die party en dies meer.

In die tyd van daardie eerste regering is daar selfs ’n sogenaamde presidensiële kommissie aangestel om die staatsdiens te hersien, en mense met hul ore in die kantoor van die destydse adjunkpresident het baie gemaak van die behoefte aan groter koördinering.

Ons, die senior lede in die kantoor van die president, het destyds nog ’n besinnende voorlegging gemaak oor die kompleksiteit van koördinering en die gevare daaraan verbonde om gekoördineerdheid met die bestaan van uitgebreide strukture te verwar.

Die morele gesag van Mandela, byvoorbeeld, was ’n kragtiger en meer effektiewe meganisme vir samewerking en dissipline as al die organisasiestrukture wat bedink kon word.

Kyk mens terug oor die afgelope paar jaar en sien jy wat tans aan die gang is, verlang jy amper terug na daardie vroeë periode van ongekoördineerdheid.

Die verhouding tussen partyleiding en regering is nie net troebel en onduidelik nie, maar hou potensiële gevare in vir voortgesette goeie bestuur en regering.

Ten spyte van die te verwelkome belofte van groter onafhanklike oorsig aan die kant van die parlement, is daar in die huidige verhouding tussen die wetgewer en die uitvoerende gesag genoeg kommerwekkende tekens van verwarrende en verwarde onduidelikheid.

Hoewel ek nie alarmisties daaroor voel nie, is daar ook senuweeagtigheid oor die amptelike houdings oor die onafhanklikheid van die regstelsel en verbintenis tot nie-inmenging in die regsprosesse.

Die nuus word oorheers deur die byna lagwekkende warboel in en om die openbare uitsaaier.

Wie aan wie se kant is, skyn belangriker te wees as respek vir regmatige prosesse en die beskerming van die integriteit van prosesse.

Dis al so dikwels gesê: in ’n komplekse samelewing soos ons s’n sal daar, en moet daar, amper altyd verskille oor uitkomste wees; dit is ons gemeenskaplike respek vir ooreengekome prosesse en prosedures wat meebring dat ons bymekaar kan bly en verskil sonder destruktiewe sosiale gevolge.

Die onverklaarbare duisterheid oor die Skerpioene, en in die besonder die Khampepe-verslag, laat mens net jou kop skud oor die gebrek aan deursigtigheid wat die standaard gaan word het in ons openbare lewe.

Hoekom is daardie verslag nie lankal openbaar gemaak nie, wonder almal. Wat het aangegaan oor Pikoli? En hopelik sal ons eendag die ware en volle storie oor Selebi hoor?

En wat onderlê al die openbare bakleiery en stoeiery tussen mense en instansies in die intelligensiedienste?

Mens dink nou weer terug aan die begin van die openbare twis tussen die nasionale vervolgingsgesag en die destydse adjunkpresident, Jacob Zuma. Ek het toe al in hierdie rubriek geskryf dat Nelson Mandela onmiddellik sou ingegryp het om toe te sien dat daardie saak beter bestuur en bedryf word.

Wat is dit in die gene van die ANC – om ’n begrip van Jan-Jan Joubert in verband met die DA uit ’n rubriek vandeesweek te steel – waarna mens sou wou reik om ons weer op koers te plaas?

Ek sou wou voorstel: daardie ou verbintenis tot insluitendheid, oor groeps- en ideologiese grense heen, en die vooropstelling van nasionale eenheid.

Daar sal besin moet word oor hoe daardie verbintenis uitdrukking vind in elke aspek van partygedrag en regeringsoptrede. ’n Party wat so sterk staan wat verkiesingsuitslae betref, kan dit bekostig om ruim en groot van gees te wees, en het inderdaad die nasionale verpligting om sodanig te wees en op te tree.

’n Eerste stap sou wees, dink ek, om deursigtigheid weer voorop te stel in ons openbare lewe.