Die ANC-Cosatu-alliansie eis dat die verskaffing van elektrisiteit aan die aluminiumsmelters van BHP Billiton op Richardsbaai en Maputo hersien moet word “in pas met die land se strategiese behoeftes”.
Die alliansie-vennote het dié besluit in die naweek tydens hul beraad in Midrand geneem – minder as ’n maand nadat BHP Billiton sy verbintenisse met Standard Bank beëindig het omdat ’n topamptenaar van Standard die verskaffing van elektrisiteit aan die smelters bevraagteken het.
Mnr. Gwede Mantashe, die ANC se sekretaris-generaal, het gister gesê die komende elektrisiteitskonferensie van die ANC, wat Vrydag in Johannesburg gehou word, sal ook aandag gee aan die beoogde hersiening. “Die alliansie sal aktief deelneem aan die studie om vas te stel wat die kostes en voordele van dié smelters vir die land is,” lui die verklaring wat die alliansievennote uitgereik het.
Volgens Mantashe sal die alliansie se provinsiale strukture in KwaZulu-Natal, waar BHP Billiton se Hillside- en Bayside-smelter geleë is, ook gevra word om insette te lewer oor werkgeleenthede wat die twee smelters in Richardsbaai bied.
Die Hillside-smelter verbruik sowat 1 200 MW se elektrisiteit wanneer hy piekproduksie bereik en die Bayside-smelter sowat 600 MW. Bayside word egter afgeskaal sodat die twee aanlegte 10% minder elektrisiteit verbruik.
Die Mozal-smelter digby Maputo, wat ook aan BHP Billiton behoort, verbruik net soveel elektrisiteit soos Hillside. Dit word ook deur Eskom verskaf.
As elektrisiteitstoevoer na ál drie smelters opgeskort word, sal die besparing aan elektrisiteitsverbruik heeltemal genoeg wees om ’n einde te maak aan die hele land se elektrisiteitsprobleme.
Die inhoud van die kontrakte vir die verskaffing van elektrisiteit aan Hillside en Mozal is een van die bes bewaarde geheime in die land.
Die kontrakte bepaal die tariewe waarvolgens Eskom vergoed word vir die enorme hoeveelhede elektrisiteit wat hy aan die twee fabrieke lewer.
Tydens die bou van Hillside het mnr. Alan Morgan, destyds uitvoerende hoof van Eskom, net gesê die tariewe word bereken volgens die Amerikaanse dollarprys van aluminium soos in termynkontrakte op die Londense metaalbeurs bepaal word.
Die prys van die metaal het die afgelope drie jaar dramaties gestyg, wat beteken dat Eskom aansienlike winste uit die kontrak behoort te maak.
Die kwessie sal ook Vrydag bespreek word op ’n energiekonferensie wat die alliansie-vennote in Johannesburg reël.
Die konferensie sal glo alle aspekte van energiebeleid bespreek en nie net elektrisiteitstariewe nie.
Die alliansie-vennote het Eskom se versoek om elektrisiteitstariewe met nog 53% te verhoog “eenparig” verwerp.