Die staat neem steeds die voortou met transformasie op grond van geslag.
Maar hoewel 54,76% van alle staatsamptenare vroue is, is vroue steeds onderverteenwoordig in senior bestuursposte en verdien hulle dus minder as mans.
Die sakevroue-vereniging (BWA) het gisteroggend in Sandton die resultate van sy vyfde jaarlikse sensus – vir die jaar tot 30 September verlede jaar – oor vroue in korporatiewe leiersposte bekend gemaak.
Die sensus meet die prestasie van 318 JSE-genoteerde maatskappye en 17 staatsbeheerde ondernemings. Vanjaar is staatsdepartemente vir die eerste keer deel van die sensus.
Hoewel die resultate van die sensus volgens me. Basetsana Kumalo, president van die BWA, steeds daarop dui dat transformasie baie stadig plaasvind, lyk dit heelwat beter as dié van die eerste sensus in 2004.
In 2004 was net 14,7% van alle maatskappye se uitvoerende bestuurslede vroue. Net 7,1% van die direkteure was vroue. Vanjaar is dit onderskeidelik 25,3% en 14,3%
Dít moet egter gesien word teen ’n agtergrond van waar vroue 42,4% van Suid-Afrika se werkende bevolking uitmaak en slegs 7,8% van die uitvoerende hoofde en direksievoorsitters vroue is.
Altesame 37,6% van die maatskappye wat aan die sensus deelgeneem het, het boonop steeds geen vroue in hul direksies nie.
“Daar is maar 419 vrouedirekteure in Suid-Afrika teenoor 2 505 mans in direksieposte,” het me. Yvette Montalbano, uitvoerende hoof van die BWA, gesê.
“Ons kan dus nie dié reeds gemarginaliseerde groep volgens ras ook verdeel soos mnr. Jimmy Manyi verlede jaar voorgestel het nie.”
Manyi, voorsitter van die Kommissie vir Billike Indiensneming, het verlede jaar groot ontevredenheid veroorsaak met sy voorstel dat wit vroue nie langer by regstellende aksie behoort baat te vind nie.
Mnr. Brian Khumalo van Leaders Unlimited was lid van ’n paneel wat die resultate van die sensus bespreek het. “Die stadige pas van veranderings skets ’n onstellende prentjie,” het Khumalo gesê. “Tensy ons ons sokkies optrek en dié situasie anders benader, gaan daar nooit genoeg verandering wees nie.”
Me. Nombulelo (Pinky) Moholi, Nedbank se hoof van groepstrategie en bemarking, het ook gesê die resultate is steeds baie swak.
Volgens haar is die feit dat die meeste direkteure geoktrooieerde rekenmeesters (GR’e) is, ’n verdere struikelblok vir vroue aangesien daar ’n groot tekort aan vroue-GR’e in Suid-Afrika is.
Volgens die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters (Saica) se jongste syfers is daar slegs 6 822 vroue-GR’e in die land teenoor 20 225 mans wat dié kwalifikasie het.
“Ek voorspel dat daar in die volgende vyf jaar nie veel verandering sal wees nie,” het Moholi gesê.
“Die staat se voorbeeld word nog nie regtig deur die private sektor gevolg nie.”