Eskom se program vir voorkomende beurtkrag, wat die land se ekonomie miljarde rande gekos het, kon moontlik verhoed gewees het, beweer mense uit verskeie oorde wat glo Eskom het ander opsies gehad.
“Eskom het die besluit om beurtkrag toe te pas geneem sonder om voldoende inspraak deur ander rolspelers te verkry. Eskom het sy vernaamste klante, wat kragverspreiders soos munisipaliteite en instellings soos Citypower van Johannesburg en Centlec van Bloemfontein, eenvoudig geboelie om voorkomende beurtkrag toe te pas. Daar is nooit gevra of daar ander opsies as beurtkrag is nie,” het mnr. Leon Kritzinger, ingenieursafdelingsbestuurder van Centlec, gister gesê.
Mnr. Louis Pieterse, senior bestuurder van elektrisiteitsvoorsiening by Citypower in Johannesburg, het bevestig dat Citypower nooit ’n keuse gehad het (oor beurtkrag) nie. “Ons is nooit genader oor of beurtkrag moes geskied of nie. Ons is net gevra hoe beurtkrag toegepas kan word.”
Mnr. George Ferreira, hoof van elektrisiteit van die Nelson Mandela-munisipaliteit (Port Elizabeth), het gesê daar moet onderskei word tussen noodbeurtkrag en voorkomende beurtkrag.
“Soms is beurtkrag noodsaaklik om die netwerk stabiel te hou, maar dit is veral in piektye as die land krag tot die maksimum gebruik, dat dit die geval is. Maar wanneer beurtkrag oor naweke plaasvind of ander tye wat nie piektye is nie, het beurtkrag geen voor die handliggende nut nie. Ons het nooit saamgestem met dié soort voorkomende beurtkrag nie,” het Ferreira gesê.
Volgens Kritzinger was beurtkrag in Januarie noodsaaklik, maar daarna was daar ander opsies as voorkomende beurtkrag. “Dié opsies is net nooit ernstig oorweeg nie.”
Kritzinger glo kragverbruik landwyd kon in piektye met beter bestuurspraktyke doeltreffend versprei en beheer gewees het.
“Sulke praktyke sou byna kosteloos toegepas kon word, met ’n onmiddellike uitwerking en geen behoefte aan beurtkrag nie,” het hy gesê.
Van die opsies wat genoem word, sluit in beheer oor geisers deur afskop-skakelaars en verdeling van die land in tydsones.
“Die probleem is nie dat daar nie genoeg krag is nie, die probleem was altyd dat kragverbruik in sekere tye ’n piek bereik wat die kragnetwerk onder druk plaas,” het Kritzinger gesê.
Ferreira stem saam dat daar ander opsies was.
“Dié opsies sou in verskillende mate suksesvol wees en die meeste van die opsies sou waarskynlik kosteloos ingestel kon word. Ek glo voorkomende beurtkrag was ’n eerlike poging van Eskom om die boodskap aan verbruikers deur te gee om meer energiedoeltreffend te word, maar ek dink nie die besluitnemers het besef wat die impak op die ekonomie sou wees nie,” het hy gesê.
By navraag het Eskom gesê hy het “in Januarie met belangrike nywerheidskliënte en munisipaliteite vergader om sy Nasionale Reaksieplan bekend te stel waarmee Eskom die stelsel wou stabiliseer”.
Inligting met betrekking tot voorkomende beurtkrag is op dié vergadering met die rolspelers en die media gedeel.
- Mnr. Jacob Maroga, uitvoerende hoof van Eskom, het gister gesê Suid-Afrika het in April sowat 7% elektrisiteit gespaar.
Hy het pres. Thabo Mbeki en ’n spesiale presidensiële werkgroep ingelig oor die stand van elektrisiteitsvoorsiening, berig Sapa.
In ’n verklaring is gesê hoewel die besparing welkom is, is dit steeds laer as die teiken van ’n 10%-besparing.