Voornemende kopers is egter so skaars soos hoendertande en gevolglik is daar ’n oorvloed van eiendomme op die mark.

Mnr. Rael Levitt, uitvoerende hoof van die Alliance Group, sê dié faktore het reeds verkooppryse met minstens 10% afgedruk.

Hy sê die syfer is selfs hoër in kusgebiede, waar veral die kus van Mosselbaai tot by Jeffreysbaai kwaai geraak word.

Sedert die onlangse rentekoersverhoging word die groep se oproepsentrums oorstroom met verkopers wat onder druk is en veilings beskou as die toweroplossing om hulle vinnig uit hul finansiële verknorsing te kry, sê hy.

Dié scenario kan selfs verder vererger as rentekoerse weer vanjaar styg.

Alle pryssegmente loop deur, maar die mark bo R15 miljoen en onder R500 000 word in ’n mindere mate geraak. Maar dit beteken nie dat dié segmente immuun is teen ’n prysregstelling nie, waarsku Levitt.

“Daar is geen twyfel dat verkopers vinnig realisties raak wat betref pryse nie, grootliks as gevolg van ’n aanbod wat die vraag vir die eerste keer in ses jaar oorskry.”

Die situasie waarin die huismark hom bevind, is ’n probleem vir sukkelende huiseienaars en hul finansieringsinstelling.

“Spesifiek in die geval van huislenings wat verlede jaar toegestaan is en waar daar nou tekens van negatiewe ekwiteit begin kop uitsteek,” sê hy.

Negatiewe ekwiteit is as die eiendom minder werd is as wat dit oorspronklik gekos het.

Hoewel Levitt meen die mark is nog nie naby die omstandighede in 2001 toe sekere eiendomme negatiewe ekwiteit van tot 20% gehad het nie, plaas markomstandighede druk op huiseienaars, waar hulle nie vinnig hul huise kan verkoop en hul uitstaande verbandskuld kan verhaal nie.

Hy voorsien dat die huismark tot die einde van 2009 in groot pyn sal bly.

Mnr. John Loos, eiendomsontleder van Eerste Nasionale Bank (ENB) se huisleningsafdeling, sê hy glo nie huispryse daal op ’n nasionale vlak nie, hoewel dit later vanjaar kan gebeur. “Volgens ENB se navorsing word ervaar dat sommige verkopers teen minder verkoop as wat hulle betaal het, maar dis nog nie naastenby die geval in die meerderheid van die mark nie,” sê hy. “ ’n Mens moet deur die siklus kyk en êrens moet rentekoerse weer afkom. Dis net ’n kwessie van tyd.”

Hy voorsien dat daar lig in die huistonnel kan wees in die tweede helfte van volgende jaar, wanneer die negatiewe markstemming kan verbeter.

Voorlopig hou inflasie-vooruitsigte die huismark donker en voorsien bankekonome nog ’n rentekoersverhoging in Junie.