Absa se nuutse huisprysindeks weerspieël dat reële huispryse in die middelsegment van die mark in Maart met 2,5% op ’n jaargrondslag gedaal het, teenoor ’n daling van 0,9% in Februarie.

Dit beteken in reële terme dat ’n huis wat in Maart verlede jaar R648 100 werd was, nou R16 300 minder werd is, volgens mnr. Jacques Du Toit, senior eiendomsontleder van Absa se huisleningsafdeling.

Daarteenoor het nominale huisprysgroei in April skerp afgeneem tot 6,8% op ’n jaargrondslag, teenoor 7,8% in Maart.

Du Toit sê dié nominale groei is die stadigste sedert November 1999 toe dit 6,5% was en bring die gemiddelde prys van ’n huis in die middelsegment van die mark op R973 905 te staan.

Hy skryf die daling in reële huispryse en die drastiese afplatting in nominale huisprysgroei grootliks toe aan die omgewing van stygende inflasie, wat nóg opwaartse druk op rentekoerse en gevolglik op verbruikers plaas. Die vooruitsigte vir internasionale oliepryse is slegte nuus vir inflasie, en rentekoerse gaan relatief hoog bly tot laat in 2009, sê hy.

Teen dié agtergrond verwag hy dat nominale prysgroei nóg laer gaan neig en dat reële huispryse verder sal daal.

Hy verwag egter nie die tipe dalings van Julie 1985 nie.

“Terwyl rentekoerse toe 21,5% was en inflasie 16,1%, het nominale en reële huispryse met onderskeidelik 9% en 21,6% gedaal, die grootste dalings nóg,” sê Du Toit.

Dit is egter nie onmoontlik dat jaarlikse nominale huispryse ook kan begin daal nie.

Vir die jaar in die geheel verwag hy nominale groei van tussen 5% en 6% en ’n reële daling van meer as 4% in huispryse.

Hy sê uit ’n beleggingsoogpunt is reële huispryse belangrik omdat ’n belegger wil weet wat sy belegging werd is nadat die uitwerking van inflasie in ag geneem is. “Gegewe die huidige tendense moet ’n belegger ’n negatiewe kapitaalopbrengs in reële terme verwag oor die volgende 12 tot 18 maande,” sê hy.

Aan die positiewe kant kan die inkomste-opbrengs van ’n belegger wat koop om te verhuur toeneem omdat die vraag na huureiendom styg.

Hy sê laat vanjaar en vroeg volgende jaar behoort ’n goeie tyd te wees om huis te koop omdat die mark waarskynlik dan nader aan die onderste draaipunt kan wees.