Maandag gaan die sjampanjeproppe skiet wanneer die deursnee-belastingbetaler in Suid-Afrika sy belastingvryheid vir die jaar vier.
Dit is die dag waarop hy klaar vir die staat gewerk het. Dié dag word bepaal deur die gemiddelde belastinglas van die land en val op dié dag dat belastingbetalers daarin geslaag het om die jaar se las af te werk, en hulle dan vir hul eie plesier kan begin verdien.
Volgens mnr. Charles de Wet, belastingdirekteur van PricewaterhouseCoopers, kan belastingvryheidsdag vir 50 van Suid-Afrika se grootste maatskappye ook nou bepaal word. Dit is te danke aan die opname oor die totale belastinglas van maatskappye soos Anglo American, Sasol en SABMiller. Dié dag vir dié maatskappye was verlede jaar op 29 April.
Mnr. Garth Zietsman, statistikus wat belastingvryheidsdag vir die Vryemarkstigting bereken, sê belastingvryheid word vanjaar twee dae later as verlede jaar bereik. Een rede daarvoor is waarskynlik die veranderings aan belastingwetgewing, soos groter beperkings op aftrekkings van belasbare inkomste.
Dié swaarder las is ondanks belastingverligting van digby R8 miljard wat mnr. Trevor Manuel, minister van finansies, jaarliks in sy begroting vir individue aankondig.
Mnr. Eustace Davie, direkteur van die Vryemarkstigting, sê Suid-Afrika het in die jongste verslag oor lande se ekonomiese vryheid 5,6 uit 10 gekry. Dit meet die rol van die regering in die ekonomie ten opsigte van staatsbesteding, oordragte en subsidies, staatsinstellings en die marginale takskoers van individue.
’n Land soos Swede kry 4,2 uit 10, Nigerië 6,2 en Botswana 5 uit 10. Hongkong kry 9,2 uit 10. Belastingvryheid vir die deursnee-Amerikaner was vanjaar op 23 April en vir Australiërs op 24 April. In Brittanje is dié heuglike dag eers op 2 Junie. In België is dit 10 Junie en Duitsland 13 Julie.
“Die groot verskil is dat dié lande se inwoners geregtig is op beduidende voordele (soos medies en onderwys) en heelwat belasting daarvoor betaal.”