Die Reserwebank se fokus moet nie nét op inflasieteikens wees nie, maar dit moet ook meer reageer op skerp afwykings in die wisselkoers.
Die groep kundiges wat in opdrag van die regering navorsing gedoen het oor moontlike hindernisse in die pad van versnelde en gedeelde groei, die sogenaamde Asgisa-plan, is sterk ten gunste van ’n mededingender wisselkoers.
Die span, onder leiding van prof. Ricardo Hausmann, het verlede week sy finale bevindings bekend gemaak.
Dit moet nou volgens mnr. Letetja Kganyago, direkteur-generaal van die nasionale tesourie, intensiewe debat aan die gang sit.
Die span beveel aan dat die Reserwebank meermale in die wisselkoersmark ingryp om te verhoed dat die waarde van die rand buitensporig styg.
“Die feit dat die land ’n groot tekort op sy lopende rekening en hoë werkloosheid het, wys dat ’n mededingender wisselkoers die enigste manier is waarop eksterne balans en vol indiensneming bereik kan word.”
Skommelings in die waarde van die rand is volgens die span hoog. Die wisselvalligheid het oor die afgelope 15 jaar gemiddeld 11% per jaar beloop.
Dit is nie so erg soos Nigerië se 34% of Venezuela se 14% nie, maar beslis nie in die klas van Australië se 6% of Maleisië se 6,8% nie.
’n Siening van Hausmann en sy span dat daar ’n groter begrotingsurplus moet wees, is lynreg in stryd met vakbondleiers en linkse uitsprake in die verlede.
Dit behoort volgens die span minstens 1% tot 2% van die bruto binnelandse produk te beloop.
Die span het ook veel te sê oor die regering se bestaande nywerheidsplan en glo dat die bestaande ontwikkelingsplan vir die motorbedryf (MIDP) sy rol vervul het.
Hausmann sê veredeling moet nie gesien word as die grondslag vir “selektiewe ingryping en nywerheidsontwikkeling” nie.
Om voorkeur aan veredeling te gee, trek die regering se aandag af van ander geleenthede wat meer potensiaal het om uitvoerwerkgeleenthede te skep.
Die span het ook skerp kritiek op die wyse waarop swart ekonomiese bemagtiging (SEB) toegepas word.
Hausmann stel voor dat ’n “geloofwaardige stelsel” ontwikkel word om inligting oor SEB in te samel.
Die beskikbare inligting oor SEB-prestasie is nie geloofwaardig of voldoende nie.
“Die situasie van min inligting, min evaluering en onsekerheid oor die toekoms kan beleggings én bemagtiging skade berokken.”
Die regering beplan ’n werksessie oor die verslag op 17 of 18 Junie vir verdere gesprekke tussen die span, regeringsamptenare, akademici en ekonome, asook beleidsnavorsers.
Vind jou ou
