Klein ondernemings met ’n omset van minder as R5 miljoen per jaar sal nie ’n graderingsertifikaat nodig hê om hul vrystellingstatus van swart ekonomiese bemagtiging (SEB) te bewys nie.

Volgens ’n gids vir graderingsagentskappe wat op 31 Oktober deur die departement van handel en nywerheid uitgereik is, sal ’n ouditeurs- of rekenmeestersbrief waarin die onderneming se omset vermeld word, voldoende wees wanneer ’n maatskappy bewys wil lewer dat hy verkrygings van bemagtigde ondernemings doen.

Kwalifiserende klein ondernemings (KKO’s, met jaarlikse omset tussen R5 miljoen en R35 miljoen), waarvan die bemagtigingstatus volgens enige vier van die sewe kategorieë op die bemagtigingstelkaart bereken word, moet wél ’n sertifikaat van ’n graderingsagentskap bekom.

Die riglyne sluit enige moontlikheid van self-gradering vir sulke ondernemings uit.

“Wanneer ’n entiteit breed-gebaseerde-SEB-verskaffers geïdentifiseer het sonder om genoegsame bewyse (daarvoor) te kan lewer, moet al hierdie uitgawes van die berekende bemagtigingsuitgawes afgetrek word,” lui die dokument.

“Vir vrygestelde mikro-ondernemings alleenlik: stem in vir ’n geldige graderingsertifikaat of ouditeurs- of rekenmeestersbrief.”

Mnr. Keith Levenstein, uitvoerende hoof van EconoBee, ’n SEB-spesialis-konsultantfirma, sê die sertifikaat wat KKO’s móét verkry, sal sulke ondernemings se koste om aan bemagtiging te voldoen, dramaties verhoog.

“Hierdie riglyne gaan teen die departement se stellings wat sê dit wil klein ondernemings help en rompslomp verminder,” sê Levenstein.

“Elke bietjie addisionele rompslomp of administratiewe koste sal veroorsaak dat ondernemings eerder faal as sukses behaal.”

Volgens Levenstein het die Suid-Afrikaanse Inkomstediens se pogings om papierwerk vir belastingnakoming te verminder, getoon dat sulke toegewings daartoe lei dat meer partye bereid is om daaraan te voldoen.

Volgens die dokument sal bogenoemde riglyne vanaf 9 Februarie van krag wees.