Die land kan sy toegang tot die Londense goudmark kwyt wees omdat sy goudproduksie afneem te midde van die politieke onstuimigheid.

Met die agteruitgang van die kommersiële landbousektor, is die land se talle, meestal klein, goudmyne die reserwebank van Zimbabwe se vernaamste bron van buitelandse valuta.

Die Zimbabwiese kamer van mynwese het onlangs voorspel dat goudproduksie vanjaar slegs sowat 4 000 kg sal beloop.

Verlede jaar was sy goudproduksie ongeveer 7 000 kg nadat hy in 1989 nog amper 30 000 kg goud gelewer het.

Volgens wet word alle goud aan die reserwebank se filiaal Fidelity Printers & Refiners gelewer, terwyl die mynmaatskappye ’n al groter deel van die koopprys in Zimbabwiese dollar ontvang en die regering die broodnodige Amerikaanse dollars hou nadat die goud oorsee verkoop is.

Fidelity word deur die London Bullion Market Association (LBMA) as ’n “goeie goudverskaffer” gelys en is Zimbabwe se skakel tot die internasionale goudmark.

Sy akkreditasie kan egter vanjaar verval omdat die land weer eens nie die nodige 10 000 kg goud per jaar kon lewer nie – die vernaamste vereiste vir toegang tot die LBMA.

Die LBMA sal “waarskynlik nie” ’n maatskappy só akkrediteer nie indien hy vir drie jaar nie minstens 10 000 kg se goudstawe lewer nie, sê mnr. Stewart Murray, uitvoerende hoof van die assosiasie.

Só ’n verlies van akkreditasie beteken dat die betrokke land se goud nie op die Londense mark aanvaar word nie.

“ ’n Bank mag egter steeds jou goud teen ’n korting aanvaar,” sê Murray.

Buiten Fidelity is die enigste LBMA- geakkrediteerde goudverkoper in Suider-Afrika die Suid-Afrikaanse Rand Refineries.

Mnr. Neil Harby, hoof van ontledersdienste van Rand Refineries, sê dit sou “malligheid wees” om buite die LBMA-stelsel goud te verkoop.

Hy kon nie sê hoe groot die moontlike korting sou wees nie, maar wel dat dit ’n wesenlike bedrag sou beloop.

Fidelity se monopolie op gouduitvoer is ironies genoeg die vernaamste rede vir die verval van die goudsektor aangesien mynmaatskappye nie meer genoeg buitelandse valuta ontvang om die nodige insetgoedere in te voer nie.

Buiten goud en silwer, wat ook aan Fidelity gelewer word, word feitlik alle ander minerale wat in Zimbabwe geproduseer word, deur die staatsbeheerde Mineral Marketing Corporation of Zimbabwe bemark.

Die regering wil sy houvas op die mynbousektor verder vergroot met die lank verwagte wet op verinheemsing en ekonomiese bemagtiging, wat sal vereis dat ’n 51%-belang in alle mynmaatskappye aan swart Zimbabwiërs óf die staat verkoop word.

Pres. Robert Mugabe het verlede week aangekondig dat dié wet bekragtig sal word “sodra ons die tweede ronde van die presidentsverkiesing wen”.