Suid-Afrikaanse Suid- en Wildekus ‘skeepsbegraafplaas’

2016-07-07 06:00
Foto: verskaf Passassiers gaan aan boord van die Waratah en vrag word gelaai in die hawe van Adelaide voor sy vaart na Suid-Afrika. Op hierdie vaart in 1909 het hy spoorloos langs die Transkeise kus verdwyn.

Foto: verskaf Passassiers gaan aan boord van die Waratah en vrag word gelaai in die hawe van Adelaide voor sy vaart na Suid-Afrika. Op hierdie vaart in 1909 het hy spoorloos langs die Transkeise kus verdwyn.

Multimedia   ·   User Galleries   ·   News in Pictures Send us your pictures  ·  Send us your stories

DIE uwe was onlangs op ‘n geselligheid in Margate waar die skeepswrakke aan die Suidkus, en veral die sg. Wildekus tussen Port Edward en Oos-Londen ter sprake gekom het. Die aanknopingspunt was die São Jao wat in 1584 naby Port Edward vergaan het en die motivering vir die jaarlikse Portugese fees hier by ons is. Ek het besluit om meer inligting te bekom.

‘n Publikasie van die Suid-Afrikaanse Toerismeraad het interessante leesstof opgelewer. Daarin word uitgewys dat die Suid-Afrikaanse Suidoos-kus tot by Kaap Agulhas, uiters gevaarlik is sowat 3 000 vaartuie het oor meer as 500 jaar aan hierdie kuslyn van 3 000 kilometer vergaan - een vir elke kilometer. Skepe van minstens 37 lande het hier gesink, en talle van die wrakplekke is waardevolle erfenis- en geskiedkundige bates.

Bekende name onder die vergane skepe is natuurlik die São Jao en die São Bento, die Grosvenor, Arniston, Birkenhead, Sacramento en meer onlangs, die Oceanos. Verskeie skepe wat oor die jare langs die kus gevaar het, het eenvoudig net spoorloos verdwyn, die bekendste waarvan die Waratah, wat in 1909 langs die Transkeise kus in die niet verdwyn het. As gevolg van die strandings, het talle drenkelinge hulle skielik op onvriendelike en gevaarlike Afrika-grondgebied bevind. Hulle het heen en weer geloop op soek na uitkoms, en is dood weens hongersnood, wilde diere en vyandelike inheemse inwoners.
Talle van die drenkelinge het eenvoudig aangesluit by plaaslike gemeenskappe om te kon oorleef. Daar is baie stories van Europese oorlewendes wat selfs met plaaslike inwoners getrou en die res van hul lewens deurgebring het naby aan die plek waar hul skip gesink het.

Dit was jare gelede belangrik, veral vir die Portugese seevaarders, om twee kragtige oseaniese strome, die Benguela en die Agulhas, te leer ken en baas te raak indien hulle om die suidelike punt van Afrika wou vaar. Die warm Agulhas-stroom vloei suid en wes uit die Indiese Oseaan tot teenaan die yskoue water van Antarktika, voordat dit die koue Benguelastroom by die Kaap die Goeie Hoop ontmoet. Die Agulhas is die tweede vinnigste seestroom ter wêreld, maar is dodeliker as die vinnigste, die Golfstroom, om twee redes.
Een van sy sytakke stroom deur ‘n smal deurloop tussen Madagaskar en Mosambiek aan die ooskus van Afrika. Daarbenewens vloei sy water vinnig suid, in die teenoorgestelde rigting waarvandaan die Portugese gevaar het om om die Suidelikste punt van Afrika te kom. In bykans ‘n duisend jaar, het nog die Arabiere nog die Persiërs die Mosambiek-kanaal aangedurf – selfs deur saam met die Agulhas-stroom te beweeg. Om teen hierdie stroom te vaar, is selfs moeiliker as daarmee saam. Bote moes heen en weer van koers verander om vordering te maak in water waarin daar talle skerp rotse is waarmee modern visserbote vandag nog, selfs met gesofistikeerde navigasie-instrumente, probleme het. Stormsterk-winde van tot 180 kilometer per uur in die lente, verander soms onverwags van rigting en veroorsaak ‘monstergolwe’ van tot vyf verdiepings hoog, genoeg om selfs ‘n groot skip na ‘n watergraf te stuur.

Nadat Bartholomeus Diaz met sukses deur die verraderlike samekoms van die Benguella- en Agulhasstrome gevaar het, het dit drie Portugese reise tussen 1486 en 1497 gekos om dit met sukses uit die teenoorgestelde rigting te doen. Reken die talle ander bydraende faktore hierby, en dis duidelik waarom daar so baie skepe oor die hul einde aan ons kus tegemoet gegaan het. En seker nog sal gaan.

Verskeie skepe wat oor die jare langs die kus gevaar het, het eenvoudig net spoorloos verdwyn, die bekendste waarvan die Waratah, wat in 1909 langs die Transkeise kus in die niet verdwyn het

Join the conversation!

24.com encourages commentary submitted via MyNews24. Contributions of 200 words or more will be considered for publication.

We reserve editorial discretion to decide what will be published.
Read our comments policy for guidelines on contributions.
NEXT ON NEWS24X

Inside News24

 
ADVERTORIAL
Competition regulation for a growing and inclusive economy

ADVERTORIAL: The Competition Commission of South Africa is conducting advocacy work in the South African automotive aftermarket industry and has gazetted a Draft Code of Conduct for public comment.

/World
 

WATCH: Man films himself going down water slide upside down as things go very wrong…

What is at first an exciting tummy-turning adventure stunt, quickly turns into a scarily bad idea caught on camera. Take a look:

 
 

You won't want to miss...

WATCH: Conor McGregor: Notorious the trailer
Best date night restaurants in South Africa
WATCH: Ryan Reynolds offers fans a free tattoo in new Deadpool 2 teaser
Should you date your co-worker?
Traffic Alerts
There are new stories on the homepage. Click here to see them.
 
English
Afrikaans
isiZulu

Hello 

Create Profile

Creating your profile will enable you to submit photos and stories to get published on News24.


Please provide a username for your profile page:

This username must be unique, cannot be edited and will be used in the URL to your profile page across the entire 24.com network.

Settings

Location Settings

News24 allows you to edit the display of certain components based on a location. If you wish to personalise the page based on your preferences, please select a location for each component and click "Submit" in order for the changes to take affect.




Facebook Sign-In

Hi News addict,

Join the News24 Community to be involved in breaking the news.

Log in with Facebook to comment and personalise news, weather and listings.