Haaie oor 30 jaar uitgesterf?

  Photo:
Photo:

SOOS die meeste van ons weet, is daar min lewende wesens wat soveel vrees inboesem as ’n haai, en wat soveel mengsverskil onder mense veroorsaak. Daar is dié van ons wat vra waarom natuurbewustes hulle nog verwerdig om so ‘n moorddadige seebewoner te beskerm. Dan is daar dié soos Roland Maus van African Dive Adventures hier aan die Suidkus wat passievol is oor die bewaring van haaie, en oortuig is daarvan dat hul dalende getalle ‘n groot gevaar inhou vir die balans van die ekologie in die wêreld se oseane.
The “Silence of the Sharks” veldtog hier in Suid-Afrika en elders, doen ontsaglik baie om mense bewus te maak van die slagting onder die wêreld se haaie.

Die uwe het onlangs ‘n verslag onder oë gehad wat ‘n jaar gelede deur gesaghebbende navorsers in Mexiko opgestel en deur die internasionale tydskrif Ontwaak gepubliseer is. Die prentjie wat hulle skilder, is donker. Die navorsers het bereken wêreldwyd vind daar jaarliks gemiddeld sowat 75 onuitgelokte haai-aanvalle op mense plaas, waarvan sowat 10 noodlottig is. Sowel die wye publisiteit wat aan hierdie aanvalle gegee word, as die negatiewe indruk wat in rolprente geskep word, laat mense die haai bloot as ’n mensvreter beskou.
Die bewaringsbewutes sê haaie moet natuurlik met respek behandel word. En om die saak in perspektief te stel, verklaar hulle, baie meer sterftes word deur bysteke en krokodille as deur haai-aanvalle.

Die haai se grootste bedreiging is die mens.
“Elke jaar word 100 miljoen haaie gevang - so baie dat as ons hulle agter mekaar sou neerlê, hulle vyf keer om die aarde sou gaan,” berig ’n navorser verbonde aan die organisasie Argus Mariner Consulting Scientists in die tydskrif Premier.
As ’n mens byreken dat haaie se voortplantingstempo van nature laag is, dat hulle lank neem om volwassenheid te bereik en dat hulle lang draagtye het, tesame met die feit dat hulle broeiplekke besoedel word, is die gevolg ’n haaibevolking wat vinnig krimp.
Wanneer dit eers ’n kritieke punt bereik, sal dit jare neem om dit weer op te bou. Van die meer as 300 haaispesies, word is 32 met die skryf van die verslag, met uitwissing bedreig.

Die meeste haaie word vir hulle vinne gevang, wat baie gesog is onder sommige Asiërs omdat dit glo geneeskragtige en geslagsprikkelende eienskappe het.* Haaivin-sop is ’n duur keurgereg wat tot R1 000 per bord kan kos. Die groot aanvraag deur die winsgewende Asiatiese mark het gelei tot die wrede en kwistige gebruik wat as “haaivinnery” bekend staan - die vinne van ’n lewende haai word afgesny, en dan word die haai teruggegooi in die see, waar dit van honger sterf of verdrink.

Behoort ons bekommerd te wees oor die haaikrisis? Die navorers erken dis dalk moeilik om dieselfde simpatie vir haaie te hê as vir olifante of walvisse. Maar ons moet die noodsaaklike rol erken wat haaie daarin speel om die ekologiese balans van die oseane te handhaaf.

Die vang van haaie word in talle lande nie gereguleer nie. Onlangs het Mexiko, ’n land wat meer as 30 000 ton haaie per jaar vang, ’n wet uitgevaardig wat haaivinnery verbied, nadat die saak 10 jaar lank betwis is.
Nog ’n probleem is dat die aanvraag na haaivinne gelei het tot die toename van onwettige vissery in mariene-reservate in verskillende wêrelddele. Byvoorbeeld, die direkteur van die Galápagos - Nasionale Parkdiens sê: “Onwettige haaivinnery in die Galápagos het in die afgelope paar jaar drasties toegeneem. Dit is baie winsgewend en het ’n mafia hier laat ontstaan.”

’n Positiewe stap is wel gedoen om haaie te red - haaivinnery is deur sommige lande verbied. Maar Charlotte Mogensen, ’n beleidsamptenaar vir die Wêreld-natuurfonds, waarsku dat baie meer nodig is.
“Haaie is nog steeds regoor die wêreld in gevaar. Ons spoor alle visvangowerhede aan om nie net haaivinnery te verbied nie, maar ook om dataversamelingstandaarde aan te neem, byvangs te verminder en volhoubare kwotas in te stel.”

Of dit wel sal gebeur, sal net die tyd leer. Intussen word die haaie in ons oseane alhoe minder.

We live in a world where facts and fiction get blurred
In times of uncertainty you need journalism you can trust. For only R75 per month, you have access to a world of in-depth analyses, investigative journalism, top opinions and a range of features. Journalism strengthens democracy. Invest in the future today.
Subscribe to News24
Lockdown For
DAYS
HRS
MINS
Voting Booth
Who do you think is going to win the 2020 US election?
Please select an option Oops! Something went wrong, please try again later.
Results
Biden is going to take it
46% - 5004 votes
It's four more years for Trump
54% - 5929 votes
Vote
ZAR/USD
16.48
(+0.14)
ZAR/GBP
21.39
(-0.01)
ZAR/EUR
19.46
(-0.12)
ZAR/AUD
11.60
(+0.39)
ZAR/JPY
0.16
(+0.29)
Gold
1907.51
(+0.26)
Silver
24.67
(+5.52)
Platinum
858.00
(+0.59)
Brent Crude
42.85
(-0.67)
Palladium
2349.50
(+0.81)
All Share
55030.30
(-0.24)
Top 40
50627.41
(-0.23)
Financial 15
9923.89
(-0.54)
Industrial 25
75469.24
(+0.94)
Resource 10
53312.71
(-1.51)
All JSE data delayed by at least 15 minutes morningstar logo